Beeldvorming zonder beeld met een vleugje burgerparticipatie in Eijsden-Margraten

Gisteren mocht ik inspreken tijdens een zogenaamde “beeldvormende vergadering” van de gemeenteraad Eijsden-Margraten. Ik wilde inspreken n.a.v. de begroting van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. De raad van Eijsden-Margraten wil burgerparticipatie stimuleren en daarom krijgen inwoners de mogelijkheid in te spreken tijdens deze vergadering. Ik had een tekst voorbereid en wilde een spandoek die ik nog had van de “mensenketting” tegen Tihange laten zien om zo een beeld te schetsen dat meer dan 50.000 mensen nog steeds zéér bezorgd zijn over deze gammele en steeds ouder wordende fluitketels.
Na iets meer dan vijf minuten werd ik verzocht door de ingehuurde “onafhankelijke” voorzitter Jacques Costongs om af te ronden. Het spandoek dat ik had meegenomen mocht niet de raadszaal in. De bodes hadden opdracht gekregen van deze “onafhankelijke” voorzitter om het spandoek niet op de grond te leggen, in het midden van de gesprekscirkel. Dit zou niet in een raadsvergadering(dit was helemaal geen raadsvergadering!) thuishoren?! Tot zover de “beeldvorming”.
Ik moest mijn verhaal verder afraffelen waarna de veiligheidsregio van diezelfde voorzitter ongelimiteerd de tijd kreeg om in te gaan op de vragen die werden gesteld.
Tot zover “burgerparticipatie” in de “beeldvormende” vergadering. Deze inwoner zult er daar niet meer snel terugzien.
Voor de mensen die geïnteresseerd zijn in mijn hele “inspreeksel” hier de volledige tekst!

Het inspreeksel:

Margraten, 13 mei 2019.

Geachte voorzitter, wethouders, raads- en commissieleden, heren van Klaveren (VRZL) en Heuts (EM) en overige aanwezigen,

Mijn naam is Rob Hoenen, milieuactivist en professioneel “luis-in-de-pels” van vele overheden en overheidsinstanties. Het is echter niet in die hoedanigheid dat ik vanavond, in deze beeldvormende vergadering, heb verzocht om te mogen inspreken. Vanavond ben ik een zéér bezorgde inwoner van de gemeente Eijsden-Margraten die zich ernstige zorgen maakt over onze veiligheid en hoe de veiligheidsregio Zuid-Limburg hier denkt mee te moeten omgaan. Vanavond spreekt u over geld dat naar de VRZL toe moet aan de hand van een begroting van de VRZL.

Voorzitter, ik ga proberen me aan de vijf minutenregel te houden maar verzoek u om enige coulance te betrachten gezien de twee moeilijke, belangrijke en zware onderwerpen die ik onder uw aandacht wil gaan proberen te brengen. Het is belangrijk dat u goed begrijpt wat ik ga zeggen en ik hoop dat de raad gevolgen hieraan zal verbinden.

De gemeente Eijsden-Margraten maakt onderdeel uit van de veiligheidsregio Zuid-Limburg en vertegenwoordiging in deze organisatie vindt plaats door Burgemeester Akkermans die, net zoals zijn collega’s in de rest van Zuid-Limburg onderdeel uitmaken van het bestuur van deze organisatie. Als gemeente moet u een substantieel bedrag overmaken aan de VRZL en, als ik het goed gezien heb, nemen die kosten alleen maar toe.

Waar gaat het om?

De gemeente EM is een grote gemeente qua oppervlak en ligt aan twee zijden met de grenzen tegen België aan. EM is dus een grensgemeente. Het gevolg van het feit dat we een grensgemeente zijn is dat we, veel en in toenemende mate, te maken hebben met allerlei grensoverschrijdende risico’s. Ik geef enkele voorbeelden waar u dan aan moet denken en zal me daarbij beperken tot zaken die aan de VRZL gerelateerd zouden moeten zijn. Ik zeg nadrukkelijk “zouden moeten zijn” omdat in vele gevallen de VRZL lijkt te denken dat de grens ons tegen van alles en nog wat beschermt.

Waar moet u aan denken?

  • Waterverontreiniging :  de Maas en Voer stromen door onze gemeente. Denk vooral aan grote scheepvaart met extreem gevaarlijke stoffen bij Trilogieport, een gigantische Belgische haven van op 4 km afstand van Eijsden.
  • Luchtverontreiniging : Belgische fabrieken als de CBR  en Knauf produceren dagelijks zeer gevaarlijke uitlaatgassen en fijn- en ultra-fijnstof.
  • Treinverkeer dwars door de gemeente, denk aan gemiddeld vier wagonstellen met zwaar gif en zonder de benodigde spoor- beveiliging, die dagelijks door onze gemeente denderen.
  • A2-verkeer door de gemeente met ook gevaarlijke stoffen.
  • Een BRZO-bedrijf onmiddellijk naast, haast in, de kern Eijsden.
  • Vliegvelden (meervoud) aan alle zijden van de gemeente.
  • Een stokoude, gammele, kerncentrale als naaste buur.

Het zal u niet verbazen dat ik het met name over deze laatste twee punten wil hebben vanavond. Ik wil u ervan proberen te doordringen dat onze VRZL faalt zodra het gaat over grensoverschrijdende rampenbestrijding en de problemen over de grens liever ontwijkt via “valspositivisme” dan door de daadwerkelijke veroorzakers van de problemen aan te pakken! Deze houding brengt ons in deze specifieke gemeente in groot gevaar op het moment dat er iets mis gaat op een van de bovengenoemde punten.

Vliegvelden:

Afgelopen zaterdag in “De Limburger” Het hoger luchtruim (vanaf 7,5 km) boven en rondom Limburg behoort tot de drukste ter wereld. „

De gemeente EM is omgeven door vliegvelden, als bekendste MAA en minstens even berucht Liège Airport, ongeveer 20 km ten zuiden van de kern Eijsden. In April 2013 gaf het toenmalige ministerie van Infrastructuur en Milieu een groot deel van zuidelijk Zuid-Limburg qua luchtverkeersleiding over aan de Belgische luchtverkeersleiding Belgocontrol, tegenwoordig bekend onder de naam Skeyes. De gevolgen daarvan zijn inmiddels bekend: Skeyes stuurt al haar vliegtuigen over het weggegeven stukje Nederland en lijkt niet van plan daarmee te stoppen. Verder gaan vliegroutes naar Düsseldorf en Brussel op ongeveer 3500 meter over onze gemeente. Dan zijn er nog internationale vluchten waarvan de corridors ook via onze gemeente lopen. 

De VRZL meent echter dat het niet nodig is om voor onze gemeente ook een rampenbestrijdingsplan te schrijven. Er is een RBP voor MAA en AWACS (toch ook over de grens?!) en voor Chemelot en hoogwater bij de Maas.
Vreemd genoeg is er voor alle andere grensoverschrijdende “gevallen” geen rampenplan, dus ook niet voor de vele vrachtvliegtuigen die bij nacht en ontij over zuidelijk Zuid-Limburg denderen met, ook voor de VRZL, onbekende lading. Het noorden van EM valt onder MAA, het zuiden bestaat niet want dat is “België” geworden?
De VRZL schrijft: “Naast MAA is er ook een luchthaven nét over de grens bij Schinveld; in het Duitse Geilenkirchen ligt namelijk een NAVO-vliegbasis. Hoewel deze vliegbasis niet op Zuid-Limburgs grondgebied ligt, ligt de start- en landingsbaan van deze vliegbasis zo dicht bij de Nederlandse grens dat we ook hier rekening houden met de eventuele risico’s voor onze inwoners.”

Voorzitter, de schoenen vallen me uit! Sinds april 2013 is de lucht boven het zuidelijk deel van de gemeente in Belgische handen en zijn de risico’s gigantisch en toch denkt de VRZL dat er maar twee vliegvelden die een RBP verdienen?
De gemeente EM betaald in ruime mate aan de VRZL en verdient dus ook een RBP. Ik kan niet begrijpen dat we inmiddels, meer dan zes jaar verder, nog in de ontkenningsfase zitten en dat EM nog steeds geen RBP heeft, de energie die gestoken is in het ontkennen had beter gestoken kunnen worden in een RBP!

Tihange:

Twee jaar geleden stonden meer dan 50.000 mensen hand in hand dwars door onze gemeente om hun ongenoegen te uiten dat de kerncentrales in Doel en Tihange nog steeds niet gesloten waren. Twee(!) jaar verder ziet het er slechter uit dan ooit tevoren. Afgelopen weekend kwamen er berichten uit België dat Engie van mening is dat de bijna oudste kerncentrale ter wereld, Tihange I, gerust nog eens twintig jaar langer mee kan.Die 50.000 mensen waren ongerust en zijn dat nog steeds.

De VRZL reageerde met valspositivisme, gebaseerd op een halfslachtig onderzoek van de ANVS dat uitging van een minimale risico omdat de de gevolgen niet onderzocht werden n.b. risico = kans * gevolg. 

De VRZL besloot vervolgens tot een PR offensief met een dermate groot fabeltjeskrant-gehalte dat de berichten op de website van de VRZL verder door niemand meer serieus te nemen zijn op dit onderwerp: “De kans op een stralingsongeval in de kerncentrale van Tihange is heel klein. De kans op een stralingsongeval met gevolgen voor Zuid-Limburg is nog veel kleiner

(risico = kans * gevolg)

Snaveltjes toe en slaap lekker! 

Voorzitter, het is en blijft onveilig om naast een kerncentrale te wonen en de laatste berichten van wethouder Custers op de website van EM maken het niet veel beter: “Op landelijk niveau moeten we misschien toch aan kernenergie denken, want dat is veiliger dan we vaak denken”? Twee jaar na de mensenketting voelt deze zin als een slag in het gezicht van alle mensen die hun onveiligheidsgevoel hebben geuit door massaal te protesteren.

De VRZL faalt wederom! De VRZL heeft destijds al geweigerd om de mensenketting te steunen, slecht vier burgemeesters gaven hun steun. De voorzitster van de VRZL probeerde destijds zelfs geregeld om de mensenketting tegen te werken. De VRZL is namelijk een politiek gestuurde organisatie en dus moet diezelfde politiek ook bijsturen.

Sinds de mensenketting lijkt de VRZL zich volledig gegooid te hebben op de valium-tactiek. Sus mensen in slaap en ze vergeten het wel weer.

Voorzitter, ik ga afronden,

De VRZL heeft géén evacuatieplan om de miljoenen mensen die naar het noorden zullen gaan rijden na een kernramp in Tihange veilig weg te geleiden. De VRZL denkt aan de grens (EM) decontaminatieposten op te stellen en daar mensen voor te vinden die de grenzen tijdig zullen sluiten. Dat is fictie. Met een gemiddelde windrichting uit het zuid-westen en een snelheid van 50Km per uur is “de wolk” binnen een half uur bij ons. In onze gemeente zullen daardoor nog maar weinige mensen kunnen vluchten.

Negen jaar geleden was er helemaal geen RBP en wist niemand van het bestaan van Tihange, ook binnen de VRZL was het oorverdovend stil.

Uitgaande van de bijzondere ligging van EM roep ik onze raad op om straks slechts VOORWAARDELIJK akkoord te gaan met de begroting van de VRZL. 

Die voorwaarde zou moeten zijn dat de VRZL eerst zal moeten komen met een RBP (vliegtuigramp) voor het zuiden van onze gemeente en met een gedegen evacuatieplan voor een mogelijke(!) kernramp in Tihange voor heel Zuid-Limburg.

Ontkenning van grensoverschrijdende rampen en risico’s mag nooit een optie zijn voor ons, ook EM heeft recht op veiligheid en daar draagt de VRZL verantwoording voor en onze gemeenteraad kan daar opdracht toe geven. Laat u niet verleiden maar stel harde eisen, dat is mijn advies, en daar zult u het mee moeten doen…

Dank voor uw aandacht,

Rob Hoenen